Een prijsindex is een getal dat laat zien hoe prijzen veranderen en of producten en diensten duurder of goedkoper worden. Een bekend voorbeeld is de consumentenprijsindex (CPI). Met een prijsindex kunt u prijzen vergelijken met een eerder moment, zoals vorig jaar. Stijgt de prijsindex, dan zijn de prijzen gemiddeld hoger geworden. Bij een daling zijn ze lager. Bedrijven gebruiken de prijsindex om prijzen aan te passen, bijvoorbeeld voor huur of abonnementen.
Wilt u uw prijzen aanpassen op basis van een index? Volg de stappen hieronder.
Het CBS publiceert verschillende prijsindexen. Veelgebruikte indexen zijn:
Kies de index die het beste past bij uw bedrijf. Gebruik bij iedere prijsaanpassing dezelfde index. Zo weten uw klanten hoe u uw prijzen bepaalt.
Als u de tabel van een prijsindex opent, ziet u standaard het algemene indexcijfer. De CPI, PPI en DPI gaan over alle producten, lonen of diensten binnen die index. Het algemene cijfer van de CPI laat bijvoorbeeld zien hoeveel huishoudens in Nederland hebben uitgegeven aan producten en diensten.
U kunt binnen de prijsindex filteren op uw categorie, dienst of product. Hoe u de filters gebruikt, verschilt per prijsindex.
U kunt uw prijzen regelmatig aanpassen, bijvoorbeeld iedere maand, ieder kwartaal of ieder jaar. Of minder vaak, bijvoorbeeld eens in de 5 jaar. Dat bepaalt u zelf.
Kies een vaste periode en zet die in uw contracten of algemene voorwaarden.
Zo is voor uw klanten duidelijk wanneer u uw prijzen aanpast.
Beschrijf in uw algemene voorwaarden of contracten zo duidelijk mogelijk hoe u uw prijzen indexeert. Denk aan:
Lees meer over prijsveranderingen in contracten zetten op CBS.nl.
Kies uit deze opties:
Wilt u uw prijzen iedere maand, ieder kwartaal of ieder jaar aanpassen? Kijk in de prijsindex naar de prijsverandering vergeleken met een maand, kwartaal of jaar eerder. Neem dit getal als richtlijn voor uw prijsaanpassing.
Veel ondernemers passen hun prijzen jaarlijks aan. U hoeft de prijsverandering dan niet zelf uit te rekenen: gebruik het getal in de tabel bij ‘jaarmutatie’.
Wilt u uw prijs minder vaak aanpassen (bijvoorbeeld eens in de 5 jaar)? Kijk in de prijsindex hoe het indexcijfer is veranderd sinds de laatste keer dat u uw prijzen aanpaste. Neem deze verandering als richtlijn voor uw prijsverhoging of -verlaging.
U kunt meerdere prijsindexen gebruiken om uw prijzen aan te passen. Bijvoorbeeld omdat uw prijzen worden bepaald door de lonen van uw personeel, maar ook door de materiaalprijzen.
U bepaalt dan eerst hoe zwaar iedere prijsindex meetelt (‘weegt’) in uw berekening. Op basis van die combinatie berekent u de prijsstijging (of daling).
Gebruikt u bijvoorbeeld 2 indexen die even zwaar meewegen? Dan wegen deze elk 0,5. Weegt een index zwaarder dan de andere? Dan kunt u een andere verdeling kiezen. Bijvoorbeeld:
Opgeteld moet het 1 zijn.
Voordat u uw prijzen aanpast, maakt u bekend wanneer de prijsaanpassingen ingaan. Dit mag u schriftelijk of online doen. Als u uw prijzen regelmatig wilt bijstellen, kies dan steeds voor dezelfde index en periode. Zo bent u duidelijk naar uw klanten.